đào liễu
Định nghĩa
- Danh từ (văn học cổ):
- Người con gái trẻ, thường mang vẻ đẹp yêu kiều, mềm mại: "đào liễu" là từ ghép chỉ hình ảnh người thiếu nữ, lấy từ vẻ đẹp của hoa đào và cành liễu – biểu tượng cho sự tươi tắn, duyên dáng và thanh thoát.
- Cách dùng trong văn chương: thường xuất hiện trong thơ ca, truyện cổ để miêu tả vẻ đẹp nữ tính, đôi khi gợi lên sự mong manh, dễ vỡ.
Ví dụ sử dụng
- (Trong thơ Nguyễn Du, từ "đào liễu" hay dùng để chỉ người con gái có nhan sắc yêu kiều.)
- (Nàng là một thiếu nữ xinh đẹp giữa chốn đông đúc, náo nhiệt.)
- (Tuổi trẻ đẹp của người con gái qua nhanh, khiến người ta hay nuối tiếc.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "đào liễu" trong văn học: từ này mang tính cổ kính, thường dùng trong các tác phẩm văn chương thời trung đại hoặc phong cách cổ điển.
- Áng thơ xưa nhắc đến đào liễu, gợi lòng người nhớ về vẻ đẹp thoáng qua. (Những bài thơ cổ nhắc đến "đào liễu" khiến người ta nhớ đến vẻ đẹp ngắn ngủi của tuổi trẻ.)
- "đào liễu" mang sắc thái ước lệ: trong nghệ thuật, "đào" chỉ sắc hồng tươi, "liễu" chỉ dáng mềm – ghép lại thành biểu tượng cho người con gái đẹp nhưng dễ tàn phai.
- Bức tranh vẽ một đào liễu bên suối, ý chỉ người con gái thanh khiết. (Bức tranh vẽ một thiếu nữ đẹp bên dòng suối, ngụ ý sự trong trắng, tinh khôi.)
Biến thể và từ gần giống
- Liễu (danh từ): cây liễu, tượng trưng cho sự mềm mại, uyển chuyển.
- Dáng liễu thướt tha. (Dáng người mềm mại như cây liễu.)
- Đào (danh từ): hoa đào, tượng trưng cho sắc đẹp tươi thắm.
- Má đào hây hây. (Gò má hồng hào như hoa đào.)
- Liễu yếu đào tơ (thành ngữ): chỉ người con gái yếu ớt, mảnh mai.
- Nàng như liễu yếu đào tơ, cần được che chở. (Nàng yếu đuối, cần sự bảo vệ.)
Từ đồng nghĩa
- Thiếu nữ: người con gái trẻ, chưa lập gia đình.
- Giai nhân: người đẹp, thường dùng trong văn chương.
- Mỹ nhân: người con gái có sắc đẹp nổi bật.
- Nữ nhi: từ cổ chỉ con gái, đôi khi mang nghĩa trang trọng.
Thành ngữ liên quan
- Đào tơ liễu yếu: chỉ người con gái trẻ đẹp nhưng yếu ớt, dễ tổn thương.
- Chàng thương nàng như một đóa đào tơ liễu yếu. (Chàng thương nàng như một người con gái mỏng manh, đáng yêu.)
- Liễu bồ đào tơ: tương tự, miêu tả vẻ đẹp mềm mại, non tơ của người con gái.
- Tuổi liễu bồ đào tơ, nàng còn ngây thơ lắm. (Ở tuổi thanh xuân tươi đẹp, nàng còn rất ngây thơ.)